ATICI VEYA YÜZÜCÜ OMUZU
(IMPINGEMENT SENDROMU) Omuzun
yoğun olarak kullanıldığı voleybol, tenis, basketbol, halter, sutopu,
yüzme gibi branşlarda diğer branşlardan daha yoğun bir şekilde karşılaşılan
bir sorundur. Sıkışma (impingement) olarak isimlendirilen bu durum,
omuz veya baş üstü aktivitelerde omuzda hissedilen ağrı ile karakterize
olan bir durumdur.
Sıklıkla omuzun arka bölümündeki ağrıdan şikayet eden hastalar, fırlatma-atma
tipi omuz hareketi ile ağrının artığını ifade ederler. Hastanın omuz
konusunda uzmanlaşmış bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Muayene ve MRI (Magnetic Resonance Imaging) tanıda önemli bir yere
sahiptir.
Öncelikli
olarak rotator-cuffve scapula (kürek kemiği) ile ilişkili kasların rehabilitasyon
egzersizleriile kuvvetlendirilmesi önerilir.
Böyle bir çalışmayı takiben sonuç alınamıyorsa artroskopik cerrahi
önerilebilir. Cerrahi sonrası sportif aktivitelere dönüş 6-8 haftalık
bir sürece ihtiyaç gösterir. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyonun ameliyatı
takiben hemen başlaması gerekir. Tedaviyi takiben sıklıkla sporcular
yaralanma öncesi performanslarına ulaşırlar.
Böyle bir sorun ile karşılaşmamak için omuz esnekliği ve kuvvetinin
yapılan aktivitelerin gerektirdiği düzeye getirilmesi gerekir. Ayrıca
egzersiz öncesi iyi ısınma
ve germe yapılmalıdır.
ROTATOR CUFF
Tendonları omuz etrafına yapışan 4 kası içine alan kas grubuna verilen
isimdir. Bu kaslardan supraspinatus kası omuzu kaldırma, subscapular
kas omuza internal rotasyon yaptırma (içe doğru dönme), infrasupinatus
ve teres minor kasları ise omuza eksternal rotasyon yaptırma (dışa
doğru dönme) hareketinde görev alırlar. Omuzun ağırlıklı kullanıldığı
spor branşlarında aşırı kullanımlar sonucu rotator cuff tendiniti
(tendonun iltahabı) veya zorlanması sonucu tendonun yırtığı sık rastlanan
sorunlardandır.
En sık rastlanan şikayet üst kol dış yan ağrısıdır. Ağrı sıklıkla
gece ve baş üzerinde yapılan omuz aktivitelerinde artar. Tenis, halter
gibi aktiviteler sıklıkla ağrılıdır. Omuzda tıkırdama tarzı ses duyulabilir.
Omuz kuvvetindeki yetersizlik sıklıkla rotator cuff’ın yırtılması
ile sonuçlanır.Hastanın
omuz konusunda uzmanlaşmış bir hekim tarafından değerlendirilmesi
gerekir. Muayene ve MRI (Magnetic Resonance Imaging) tanıda önemli
bir yere sahiptir.
Hastaların %70’i cerrahi gerektirmeden tedavi edilebilir. Omuzu zorlayıcı
aktivitelerden tedavi sürecince kaçınmak gerekir. Doktor önerisi doğrultusunda
antienflamatuar ilaç, soğuk uygulama ilk yapılacak şeyler arasında
yer alır. Ağrı belirli bir oranda azaldıkdan sonra doktor önerisi
ile rotator cuff rehabilitasyon egzersizlerine başlanabilir. Birincil
amaç sağlam kalan dokuyu güçlendirmektir.Beraberinde skapular (kürek
kemiği) kasları da güçlendirmek gerekir. Tedaviden sonuç almak içinFizik Tedavi ajanlarının da tedaviye eklenmesi gerekebilir.
Yapılan ciddi rehabilitasyona rağmen sonuç alınamıyorsa kortizon enjeksiyonu
yapılabilir. Enjeksiyonun faydası enjeksiyonu yapacak olan hekimin
bu konudaki tecrübesi ile yakın ilişki gösterir. 2-3 aylık tedavi
sonucunda sonuç alınamıyor ise cerrahi girişim düşünülebilir. Cerrahiyi
takiben uzman hekim nezaretinde rehabilitasyona hemen başlanılması
gerekir.
OMUZ ÇIKIKLARI VE İNSTABİLİTE
Omuz eklemi vücudumuzdaki en hareketli eklemdir. Dolayısı ile çıkmalara
karşıda en korunmasız eklemdir. En sık görülen (%95) çıkıkları öne
olanıdır (omuz öne gelir). Çıkık sonrasısık rastlanan şikayetler ağrı ve kola yayılan uyuşma hissidir.
Çıkma sonrası omuzu zorlamadan askıya alarak, en azından gömleğin
önünde bir iki düğmeyi açıp eli içeri sokarak (Napolyon gibi) en yakın
sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir. Bu süreç içerisinde ağrıyı azaltmak
için omuz bölgesine soğuk uygulanabilir. En kısa zamanda omuzun uzman
bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir. Tedavinin seyri çıkığın derecesi ve oluşan hasar ile ilişkilidir.
Sık sık omuz çıkması sorunu ile karşılaşıyorsanız omuzun uzman bir
hekim tarafından değerlendirilmesi ve uygun tedavi programının seçilmesi
gerekir.
AĞIRLIK ÇALIŞMASI YAPARKEN DİKKAT EDİLMESİ
GEREKEN NOKTALAR
Omuz için yapılan ağırlık çalışmalarında sorunla karşılaşmamak için
teknik açıdan dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Örneğin; pull-down
hareketini omuz arkasına değil omuz önüne doğru yapmak, bench-press
hareketinde dirsekleri omuz hizasının altına düşürmemek, her türlü
harekette alet kolunu veya barı tutarken el ayası yüze bakacak şekilde
olmalıdır. OMUZ REHABİLİTASYON
EGZERSİZLERİ
SPORCU SAĞLIĞI - SPOR YARALANMALARI - Prof. Dr. HAKAN GÜR